شرکت خودروسازی نیسان به طور رسمی از کراس‌اوور کامپکت و اقتصادی جدید خود با نام تکتون رونمایی کرد. این خودرو که در واقع همزاد فنی نسل سوم رنو داستر محسوب می‌شود، در کارخانه مشترک رنو-نیسان در شهر چنای هند به تولید خواهد رسید. نیسان قصد دارد علاوه بر بازار هند، تکتون را به سایر بازارهای در حال توسعه، به ویژه آفریقا و خاورمیانه صادر کند.

این محصول جدید به عنوان جانشین مستقیم کراس‌اوور نیسان ترانو (که آن هم همزاد نسل اول داستر بود اما فروش موفقی نداشت) وارد بازار می‌شود. نیسان برای تغییر ذهنیت خریداران، نام قبلی را حذف و واژه یونانی تکتون به معنای «صاحب حرفه» یا «معمار» را برای آن انتخاب کرده است.

طراحی ظاهری با چاشنی نیسان پاترول

نیسان تکتون بر پایه نسخه هندی نسل سوم رنو داستر ساخته شده است؛ نسخه‌ای که برخلاف مدل‌های تولیدی ترکیه و رومانی (داچیا)، ظاهری لوکس‌تر و کابینی باکیفیت‌تر دارد. با این حال، بزرگ‌ترین نقص داستر هندی یعنی انحصار در نسخه دیفرانسیل جلو به نیسان تکتون نیز ارث رسیده و این خودرو فاقد سیستم چهار چرخ محرک است.

تیم طراحی نیسان ادعا می‌کند که در خلق هویت بصری تکتون، از شاسی‌بلند نمادین و اسطوره‌ای نیسان پاترول الهام گرفته است. این شباهت و الگوبرداری را می‌توان به وضوح در گرافیک داخلی چراغ‌های جلو و عقب خودرو مشاهده کرد.

پیشرانه‌ها و گزینه‌های انتقال قدرت

نیسان تکتون با همان موتورهای رنو داستر به بازار عرضه می‌شود. نسخه پایه به پیشرانه ۱ لیتری سهسیلندر توربوشارژ بنزینی با قدرت ۱۰۰ اسب بخار و گشتاور ۱۶۶ نیوتن‌متر مجهز است که تنها با گیربکس ۶ سرعته دستی جفت می‌شود.

نسخه بالارده از پیشرانه ۱.۳ لیتری چهارسیلندر توربوشارژ بنزینی با قدرت ۱۶۳ اسب بخار و گشتاور ۲۸۰ نیوتن‌متر برخوردار است. خریداران می‌توانند برای این مدل گیربکس ۶ سرعته دستی یا ۶ سرعته اتوماتیک دوکلاچه را انتخاب کنند. حجم باک سوخت خودرو ۵۰ لیتر است.

امکانات رفاهی و فضای کاربردی

نسخه پایه تکتون به امکاناتی نظیر چراغ‌های LED، رینگ‌های فولادی ۱۷ اینچی، سیستم تهویه مطبوع دستی، شیشه‌های برقی و سیستم صوتی آرکامیس با ۴ بلندگو مجهز است.

در نسخه‌های فول‌آ‌پشن، لیست امکانات شامل مواردی مانند کروز کنترل تطبیقی، تهویه مطبوع اتوماتیک دوکاناله، چراغ‌های جلو ماتریسی، سقف پانوراما شیشه‌ای، صندلی برقی راننده و سیستم صوتی پیشرفته آرکامیس 3D می‌شود. فضای صندوق عقب این کراس‌اوور ۵۱۸ لیتر است که در صورت خواباندن صندلی‌های عقب به رقم چشمگیر ۱۷۸۹ لیتر می‌رسد.

قیمت و وضعیت نیسان در بازار

نیسان تکتون در بازار هند با قیمت پایه‌ای بین ۱,۰۴۹,۰۰۰ تا ۱,۸۵۹,۰۰۰ روپیه (تقریباً معادل ۱۲,۵۰۰ تا ۲۲,۲۰۰ دلار) به فروش خواهد رسید. با وجود اینکه سهم بازار نیسان در هند در مقایسه با رقبا همچنان کوچک است، اما آمارهای نیمه نخست سال ۲۰۲۶ رشد فروش ۴۶.۹ درصدی این برند را نشان می‌دهند و انتظار می‌رود عرضه تکتون روند این رشد را به شدت تسریع کند.

طرح فروش اقساطی دو مدل کراس‌اوور لوکانو L7 و لوکانو L8 در نمایندگی‌های منتخب مکث موتور به حالت اجرا درآمد. این طرح با هدف تسهیل فرآیند خرید خودروهای وارداتی برای متقاضیان واقعی و کاهش فشار تأمین نقدی یکجا، متناسب با نیازهای مالی مشتریان تدوین شده است. متقاضیان محترم از امروز ۱۴۰۵/۴/۲۲ تا زمان تکمیل ظرفیت فرصت دارند تا با مراجعه حضوری به نمایندگی‌های منتخب، نسبت به ثبت‌نام اولیه اقدام کنند. لازم به ذکر است که تکمیل دقیق فرم‌های تعهدی، ارائه مدارک هویتی و مالی معتبر و انعقاد قرارداد رسمی، از الزامات اصلی فرآیند ثبت‌نام در این بخشنامه به شمار می‌رود.

مدل‌های L7 و L8 دو کراس‌اوور لوکس از برند لوکانو هستند که با طراحی مدرن و امکانات پیشرفته، تجربه‌ای متمایز از رانندگی را ارائه می‌دهند. هر دو خودرو به‌عنوان محصولاتی خانوادگی و مناسب برای سفرهای شهری و جاده‌ای طراحی شده‌اند. لوکانو L7 با ساختاری ۵ نفره و فضای داخلی جادار، گزینه‌ای ایده‌آل برای خانواده‌های کوچک است، درحالی‌که لوکانو L8 با ظرفیت بیشتر، نیازهای خانواده‌های پرجمعیت‌تر را پاسخ می‌دهد. هر دو مدل به فناوری‌های روز در بخش ایمنی و سرگرمی مجهز بوده و موتور قدرتمندی دارند که عملکردی نرم و پویا را برای راننده و سرنشینان به ارمغان می‌آورد.

شرایط فروش اقساطی لوکانو L7

لوکانو L7 با پیش‌پرداخت‌های متنوع و اقساط ۱ الی ۵ ساله قابل خرید است. متقاضی می‌تواند پیش‌پرداخت ۲ میلیارد و ۲۳ میلیون تومانی، ۲ میلیارد و ۶۶۴ میلیون تومانی، یا پیش‌پرداخت ۳ میلیارد و ۳۰۵ میلیون تومانی را در هنگام ثبت‌نام به حساب شرکت واریز کند. مابقی پول خودرو در طی ۱۲، ۲۴، ۳۶، ۴۸ یا ۶۰ ماه و در قالب چک‌های دوماهه از مشتری دریافت می‌شود. مبلغ اقساط بسته به مبلغ پیش‌پرداخت و مدت بازپرداخت، متغیر است و سند خودرو تا زمان تسویه‌حساب نهایی نزد شرکت باقی می‌ماند.

جدول شرایط فروش اقساطی لوکانو L7 ویژه تیرماه ۱۴۰۵

نام خودرو	لوکانو L7
مدل	۱۴۰۵
* روش اقساطی اول
مبلغ پیش پرداخت	۲.۰۲۳.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۹۵۹.۱۰۰.۰۰۰	۵۸۰.۷۰۰.۰۰۰	۴۶۲.۶۰۰.۰۰۰	۴۰۸.۸۰۰.۰۰۰	۳۸۰.۶۰۰.۰۰۰
** روش اقساطی دوم
مبلغ پیش پرداخت	۲.۶۶۴.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۸۲۳.۲۰۰.۰۰۰	۴۹۸.۴۰۰.۰۰۰	۳۹۶.۹۰۰.۰۰۰	۳۵۰.۹۰۰.۰۰۰	۳۲۶.۷۰۰.۰۰۰
*** روش اقساطی سوم
مبلغ پیش پرداخت	۳.۳۰۵.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۶۸۷.۳۰۰.۰۰۰	۴۱۶.۱۰۰.۰۰۰	۳۳۱.۴۰۰.۰۰۰	۲۹۳.۰۰۰.۰۰۰	۲۷۲.۷۰۰.۰۰۰

شرایط فروش اقساطی لوکانو L8

شرایط اقساط مشابه با لوکانو L7 برای کراس‌اوور L8 نیز برقرار است. سه مبلغ مختلف پیش‌پرداخت برای ثبت سفارش لوکانو L8 ارائه شده و مابقی پول در طول ۱ الی ۵ سال، در قالب چک‌های دوماهه از مشتری دریافت می‌شود. بسته به پیش‌پرداخت ۲ میلیارد و ۶۴۰ میلیون تومانی، ۳ میلیارد و ۴۸۰ میلیارد تومانی یا ۴ میلیارد و ۳۲۰ میلیون تومانی و مدت‌زمان پرداخت اقساط، مبلغ هر چک فرق می‌کند. سند خودرو نیز پس از تسویه‌حساب نهایی در اختیار خریدار قرار می‌گیرد.

جدول شرایط فروش اقساطی لوکانو L8 ویژه تیرماه ۱۴۰۵

نام خودرو	لوکانو L8
مدل	۱۴۰۵
* روش اقساطی اول
مبلغ پیش پرداخت	۲.۶۴۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۱.۲۵۳.۴۰۰.۰۰۰	۷۵۸.۹۰۰.۰۰۰	۶۰۴.۳۰۰.۰۰۰	۵۳۴.۲۰۰.۰۰۰	۴۹۷.۴۰۰.۰۰۰
** روش اقساطی دوم
مبلغ پیش پرداخت	۳.۴۸۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۱.۰۷۵.۳۰۰.۰۰۰	۶۵۱.۱۰۰.۰۰۰	۵۱۸.۵۰۰.۰۰۰	۴۵۸.۳۰۰.۰۰۰	۴۲۶.۷۰۰.۰۰۰
*** روش اقساطی سوم
مبلغ پیش پرداخت	۴.۳۲۰.۰۰۰.۰۰۰ تومان
مدت پازپرداخت	۱۲ ماهه	۲۴ ماهه	۳۶ ماهه	۴۸ ماهه	۶۰ ماهه
تعداد قسط ها	۶ قسط	۱۲ قسط	۱۸ قسط	۲۴ قسط	۳۰ قسط
مبلغ هر قسط (تومان)	۸۹۷.۲۰۰.۰۰۰	۵۴۳.۲۰۰.۰۰۰	۴۳۲.۶۰۰.۰۰۰	۳۸۲.۴۰۰.۰۰۰	۳۵۶.۰۰۰.۰۰۰

اجرت تعویض تسمه تایم برای خودروهای مختلف چقدر است؟ اصولا تسمه تایم چیست و چه وظیفه‌ای در موتور بر عهده دارد؟ هزینه تعویض تسمه دینام ماشین‌های داخلی چقدر تمام می‌شود؟ در این مقاله از مجله خودرو همراه مکانیک با ما همراه شوید تا به همه این سوالات پاسخ دهیم.

 

قیمت تسمه تایم و تسمه دینام خودروهای مختلف در تابستان 1405

در جدول زیر، قیمت تسمه تایم و تسمه دینام خودروهای مختلف را مشاهده می‌کنید. باید توجه داشته باشید که برند تولید کننده، مهم‌ترین عامل تاثیرگذار روی قیمت محصولات موجود در بازار است. اطلاعات جدول زیر مربوط به قیمت تسمه تایم و تسمه دینام در تابستان 1405 است و امکان دارد در طول سال دستخوش تغییر شود. 

نام قطعه	برند	قیمت (تومان)
تسمه تایم موتور TU3 (مناسب برای پژو 206)	اپتی بلت	2.000.000
	ایساکو	2.000.000
	دایکو	2.700.000
	رایکا آلتون	1.700.000
تسمه دینام موتور TU5 (مناسب برای تارا، رانا، پژو 207، پژو 206، پژو پارس)	ایساکو	450.000
	رایکا آلتون	500.000
تسمه تایم موتور TU5 (مناسب برای تارا، رانا، پژو 207، پژو 206، پژو پارس)	پژو	3.400.000
	اپتی بلت	3.232.000
	ایساکو	3.100.000
	رایکا آلتون	3.450.000
تسمه دینام موتور EF7 (مناسب برای دنا، سمند)	رایکا آلتون	2.500.000
	اپتی بلت	2.000.000
	ایساکو	1.500.000
تسمه تایم موتور EF7 (مناسب برای دنا و سمند)	اپتی بلت	1.183.000
	ایساکو	1.183.000
	رایکا آلتون	1.183.000
تسمه تایم موتور XU7 (مناسب برای پژو 405، سمند، پژو پارس)	اپتی بلت	2.000.000
	ایساکو	1.600.000
	رایکا آلتون	1.900.000
تسمه تایم رنو تندر	رایکا آلتون	9.000.000
تسمه دینام رنو تندر	رایکا آلتون	1.500.000
تسمه دینام پراید یورو 2	دانگیل	580.000
تسمه دینام کوییک، تیبا و ساینا		300.000 تا 1.500.000
تسمه تایم کوییک، تیبا، ساینا و پراید	رایکا آلتون	1.100.000
	سایپا یدک	1.500.000
	اپتی بلت	1.700.000
	دانگیل	1.800.000
تسمه دینام شاهین		550.000 تا 1.500.000
تسمه تایم شاهین		1.800.000
تسمه دینام کیا سراتو سایپایی		1.600.000
تسمه تایم کیا سراتو سایپایی		2.000.000 تا 4.000.000
تسمه دینام دانگ فنگ اچ سی کراس		700.000 تا 2.300.000
تسمه تایم دانگ فنگ اچ سی کراس		700.000 تا 3.200.000
تسمه دینام برلیانس H230، H330		650.000 تا 2.300.000
تسمه دینام چانگان CS35		650.000 تا 3.000.000
تسمه دینام ام وی ام X22		800.000 تا 1.400.000

 

 

اجرت تعویض تسمه تایم و دینام چقدر است؟

دستمزد تعویض تسمه تایم برای خودروهای مختلف، متفاوت است. به عنوان مثال اجرت تعویض تسمه تایم ال ۹۰ به دلیل پیچیدگی و سختی بیشتر عملیات تعویض، نسبت به اجرت تعویض تسمه تایم پراید بسیار بالاتر است. اجرت تعویض تسمه تایم سمند ef۷ وضعیت مشابهی دارد و به دلیل سختی بیشتر، مبلغ بالاتری را هم می‌طلبد.

 

 

در جدول زیر هزینه تعویض تسمه تایم اکثر خودروهای داخلی همچون پراید و ۲۰۶، سمند، ال نود و… به تفکیک ذکر شده است. باید به این نکته اشاره کنیم که تا زمان نگارش این مطلب، نرخ‌نامه اتحادیه تعمیر خودرو برای سال 1405 به صورت عمومی منتشر نشده است. آنچه در جدول زیر مشاهده می‌کنید، حاصل اطلاعات جمع‌آوری شده کارشناسان همراه مکانیک از چند تعمیرگاه خودرو در سطح شهر تهران است. با این توضیح که ممکن است هزینه تعمیرات در مناطق مختلف کشور، یکسان نباشد. 

نوع خودرو	اجرت تعویض تسمه تایم (تومان)
پراید	600.000 تا 800.000
کوییک، تیبا و ساینا	700.000 تا 900.000
تسمه تایم موتور XU7 (سمند، پژو پارس، پژو 405)	700.000 تا 900.000
تسمه تایم موتور TU3 (پژو 206 تیب 2 و 3)	700.000 تا 900.000
تسمه تایم موتور TU5 (پژو 206 تیپ 5 و 6، پژو پارس، تارا، رانا)	800.000 تا 1.100.000
تسمه تایم ال 90	1.200.000 تا 1.500.000
تسمه تایم موتور EF7 (دنا، سمند و سورن)	900.000 تا 1.300.000
تسمه تایم خودروهای چینی	1.000.000 تا 2.000.000
تسمه تایم خودروهای وارداتی	1.500.000 تا 3.000.000

 

اجرت تعویض تسمه دینام برای خودروهای مختلف تفاوت زیادی با یکدیگر ندارد. معمولا دستمزد تعویض تسمه دینامه خودروهای داخلی بین 300 تا 700 هزار تومان است. این بازه قیمت برای خودروهای خارجی بین 500 هزار تا 1 میلیون تومان متغیر است. 

 

تسمه تایم چیست و چه کاربردی دارد؟

بعد از آنکه نسبت به اجرت تعویض تسمه تایم خودروهای پرفروش داخلی آگاه شدید، بهتر است با این قطعه و وظیفه آن بیشتر آشنا شوید و بدانید چرا باید هزینه نسبتا بالایی جهت تعویض دوره‌ای آن صرف کنید.

اگر با اصول کار پیشرانه‌های احتراقی آشنا باشید، می‌دانید که به طور کلی موتور از دو بخش بلوک سیلندر و سرسیلندر تشکیل شده است. پیستون‌های درون بلوک سیلندر توسط میل‌لنگ به حرکت درمی‌آیند و در قسمت سرسیلندر نیز سوپاپ‌ها به طور هم‌زمان بالا و پایین می‌روند تا عملیات ورود مخلوط سوخت و هوا به داخل سیلندر، انفجار، کار و تخلیه دود انجام گیرد تا موتور خودرو روشن شود و به کار خود ادامه دهد.

 اما به‌منظور آنکه موتور به بهترین صورت کار کند، نیاز است تا زمان‌بندی دقیقی بین حرکت پیستون درون سیلندر و باز و بسته شدن سوپاپ‌ها در سرسیلندر وجود داشته باشد. بدین منظور واجب است که موقعیت میل‌سوپاپ نسبت به میل‌لنگ در وضعیتی ثابت قرار داشته باشد و هر دو با سرعت مشخص نسبت به هم دوران کنند تا موتور بتواند به طور دقیق کار خود را انجام دهد.

 

 

بدین منظور مهندسان از یک تسمه به نام تسمه تایم یا تسمه تایمینگ جهت انتقال نیروی میل‌لنگ به میل‌سوپاپ و به چرخش درآوردن آن با زمان‌بندی دقیق، استفاده کرده‌اند. درواقع تسمه تایم در یک طرف روی چرخ دنده سر میل‌لنگ قرار می‌گیرد و در طرف دیگر به چرخ دنده سر میل‌سوپاپ متصل است؛ بدین ترتیب میل‌سوپاپ نیروی خود را از میل‌لنگ دریافت کرده و با زمان‌بندی ثابت نسبت به میل‌لنگ به چرخش درمی‌آید. درنتیجه سوپاپ‌ها در تایم مشخص باز و بسته می‌شوند و موتور به‌صورت دقیق کار خواهد کرد. گفتنی است در بسیاری از خودروها بجای تسمه از زنجیر تایم استفاده می‌شود.

در این بین علاوه بر چرخ دنده سر میل‌لنگ، تسمه تایم و چرخ دنده سر میل‌سوپاپ، یک یا دو غلتک هرزگرد یا سفت کن نیز حضور دارند تا میزان کشش تسمه به حد استاندارد برسد. زیرا اگر تسمه تایم بیش از حد شل باشد، ممکن است جابجا شود یا بیرون بزند که در این صورت خطرات جدی برای موتور و سوپاپ‌ها به وجود خواهد آمد. اگر تسمه بیش از حد سفت باشد نیز امکان پاره شدن و بروز صدمات احتمالی برای سوپاپ‌ها به قوت خود باقی خواهد بود.

 

 

علائم تایم نبودن موتور چیست؟

نصب تسمه تایم روی میل‌سوپاپ و میل‌لنگ نیازمند دقت بالا است و باید حتما این دو قطعه در موقعیت‌های مشخص قرار داشته باشند تا تسمه روی آنها نصب و تایمینگ موتور به طور دقیق تنظیم شود. اگر به هر دلیلی موقعیت میل‌سوپاپ و میل‌لنگ نسبت به یکدیگر دچار خدشه شود، در این حالت موتور از تایم خارج شده و علائمی مثل قدرت کم موتور، شتاب پایین و در موارد حادتر شنیده شدن صدایی شبیه تق‌تق از سمت سرسیلندر که ناشی از برخورد سوپاپ‌ها با پیستون است، وجود خواهند داشت.

 

در موقعیت‌هایی نظیر از بین رفتن چند دندانه روی تسمه تایم و یا پارگی تسمه تایم، احتمال برخورد بسیار شدید سوپاپ‌ها با سر پیستون و کج شدن این قطعات وجود دارد. در این موارد خودرو روشن نخواهد شد و لازم است به تعمیرگاه ارجاع شود تا سرسیلندر باز شده و سوپاپ‌ها به طور کلی تعویض شوند. ضمنا اگر پیستون‌ها نیز آسیب دیده باشند، باید این قطعات را نیز با پیستون‌های نو جایگزین کرد.

 

 

زمان تعویض تسمه تایم چه موقع است؟

بهترین زمان تعویض تسمه تایم به طور کلی چیزی حدود ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر کارکرد عنوان شده است. البته بسته به کیفیت و جنس قطعات مصرفی، این بازه می‌تواند کمتر و یا بیشتر هم بشود. با توجه به سطح کیفی تسمه تایم‌های موجود در بازار کشورمان به‌ویژه انواع تسمه تایم‌های خودروهای داخلی که از لحاظ کیفی در سطح متوسط قرار دارند، به طور کلی توصیه می‌کنیم تسمه تایم اتومبیل خود را در بازه ۵۰ تا ۵۵ هزار کیلومتر تعویض کنید تا از بروز صدمات جدی برای پیشرانه و سرسیلندر جلوگیری به عمل آورید.

 

تسمه دینام چیست و چرا باید تعویض شود؟

تسمه دینام همان‌طور که از اسم آن مشخص است وظیفه به حرکت درآوردن دینام جهت شارژ باتری را بر عهده دارد. این تسمه از یک طرف به پولی سر میل‌لنگ متصل می‌شود و در طرف دیگر بعد از گذشتن از برخی هرزگردها و تسمه سفت‌کن‌ها به پولی سر دینام وصل است. در بسیاری از خودروها تسمه دینام وظیفه به گردش درآوردن کمپرسور کولر را نیز بر عهده دارد اما در برخی دیگر نظیر پراید و تیبا از تسمه مجزا جهت به گردش درآوردن کمپرسور کولر استفاده می‌کنند.

 

 

بنابراین واضح هست که در صورت پاره شدن تسمه دینام، باتری شارژ نخواهد شد و بعد از خالی شدن کامل شارژ باتری، اتومبیل روشن نمی‌شود. همچنین در بسیاری از خودروها تسمه دینام وظیفه چرخاندن پمپ هیدرولیک فرمان را هم بر عهده دارد. در این صورت اگر تسمه دینام پاره شود فرمان نیز بسیار سفت شده و عملا رانندگی با خودرو کاری بسیار طاقت‌فرسا خواهد شد؛ حتی احتمال بروز خطر تصادف نیز می‌رود. بنابراین لازم است که تسمه دینام در بازه‌های زمانی مشخص که عموما بین ۳۰ تا ۴۰ هزار کیلومتر است، با قطعه نو تعویض شده تا احتمال پارگی آن به حداقل برسد.

 در پایان لازم است اشاره کنیم که علاوه بر خود تسمه تایم و تسمه دینام، معمولا توصیه می‌شود که بلبرینگ‌های سفت کن و هرزگرد آنها را نیز در هر مرتبه تعویض کنید تا خیالتان به طور کامل از این بابت راحت شود. البته بلبرینگ‌ها معمولا قیمت‌های بالایی دارند و اگر توان مالی شما این اجازه را نمی‌دهد که در هر مرتبه آن را تعویض کنید، توصیه می‌کنیم نهایتا هر دو مرتبه که تسمه تایم یا تسمه دینام را عوض کردید، بلبرینگ‌های مربوطه را هم حتما تعویض کنید. اگر در مرتبه دوم هم این کار را انجام ندهید، احتمال خرابی بلبرینگ، از جا دررفتن و پارگی تسمه تایم و تسمه دینام بسیار افزایش پیدا خواهد کرد.

خودروی EREV (Extended-Range Electric Vehicle) مدلی از خودروی هیبرید پلاگین با باتری بزرگ و یک پیشرانه بنزینی افزاینده برد است. این خودروها عمدتاً با موتور برقی رانده می‌شوند و پیشرانه بنزینی تنها به‌عنوان ژنراتور عمل می‌کند. نگهداری صحیح EREV ترکیبی از راهنمایی‌های باتری‌محور خودروهای برقی و مراقبت از موتور احتراق داخلی است. بر این اساس، توصیه‌های سازندگان اصلی مانند شورولت و بی‌ام‌و (دفترچه‌های راهنما) بر شارژ منظم با اولویت تا ۸۰٪، جلوگیری از دماهای شدید و روغن‌کاری دوره‌ای موتور تأکید دارند. در ادامه، معماری EREV و فرق آن با PHEV/HEV تشریح شده، اولویت‌بندی قوای محرکه (حالت برقی در مقابل بنزینی) بررسی می‌شود و سپس نکات فنی نگهداری باتری و موتور شرح داده خواهد شد. علاوه بر دستورالعمل‌های سازندگان، بهترین روش‌های شارژ، دما و نگهداری باتری بررسی شده، مراقبت از پیشرانه بنزینی (از قبیل زمان تعویض روغن و ثبات سوخت) و نکات ایمنی و عملیاتی مرتبط ارائه می‌گردد. جدول‌های مقایسه‌ای و نمودارهایی نیز برای درک بهتر اولویت‌های جریان قدرت و جدول زمان‌بندی سرویس‌ها افزوده شده است.

تعریف و معماری EREV در مقایسه با PHEV/HEV

خودروی الکتریکی بردافزا یا EREV، خودرویی برقی است که یک پیشرانه احتراق داخلی به‌عنوان ژنراتور جهت شارژ باتری دارد. بر خلاف خودروی هیبرید پلاگین (PHEV) معمولی که در آن موتور بنزینی می‌تواند مستقیماً به چرخ‌ها نیرو دهد، در معماری EREV پیشرانه بنزینی به‌هیچ‌وجه به سیستم انتقال قدرت متصل نیست و تمام حرکت از طریق موتور(های) برقی تأمین می‌شود. به عبارت دیگر، خودروهای EREV مانند برقی‌های خالص (BEV) تا اتمام شارژ حرکت می‌کنند و فقط هنگامی که شارژ باتری به آستانه‌ای برسد، موتور بنزینی وارد مدار می‌شود و شروع به شارژ مجدد باتری می‌کند. این معماری سری (درون‌سری) به مهندسان اجازه می‌دهد پیشرانه را کوچک‌تر (متناسب با نیاز متوسط) انتخاب کنند و با سرعت ثابت کار کند. در جدول زیر مهم‌ترین تفاوت‌های فنی EREV با PHEV و HEV آورده شده‌است:

اولویت‌بندی قوای محرکه (برقی اول یا بنزینی اول)

در EREV، سیستم به‌طور پیش‌فرض تا اتمام شارژ باتری فقط از موتور(های) برقی استفاده می‌کند. پس از رسیدن شارژ باتری به حد آستانه (مثلاً نزدیک به صفر)، موتور بنزینی روشن می‌شود و با متصل شدن به ژنراتور، باتری را شارژ کرده و به کمک موتور برقی قدرت مورد نیاز را فراهم می‌کند. این رفتار به «معماری سری» تعلق دارد؛ مانند خودروی شورولت ولت نسل دوم که حدود ۸۵ کیلومتر حرکت تماماً برقی دارد و تنها پس از آن موتور ۱/۵ لیتری بنزینی برای شارژ وارد عمل می‌شود. معمولاً راننده نیازی به تغییر حالت ندارد و اولویت استفاده برق حفظ می‌شود، مگر در شرایط خاص مثلاً شیب‌تند که برخی خودروها (مثل ولت) دارای حالت «کوهنوردی» هستند تا پیش از سربالایی شارژ باطری را حفظ کنند. به بیان ساده، مفهوم EREV این است که «باتری و موتور برقی سامانه رانش اصلی هستند و موتور بنزینی فقط برای تولید برق به کار می‌رود».

توصیه‌های سازندگان (دفترچه‌ها و اسناد رسمی)

سازندگان خودروهای EREV راهنمای عملی ویژه‌ای برای مالکان ارائه کرده‌اند. به‌عنوان مثال، دفترچه شورولت ولت توصیه می‌کند هنگام قرارگیری خودرو در دمای زیر ۰ یا بالای ۳۲ درجه سانتی‌گراد حتماً آن را به شارژر متصل کنید تا عمر باتری حفظ شود. همچنین ولت‌ساز مشخص می‌کند اگر استفاده از مخزن سوخت کم است، باک را تقریباً یک‌سوم پر نگه دارید تا وزن اضافه سوخت در خودرو نباشد. در نسخه هیبریدی رنج اکستندد بی‌ام‌و i3، تولیدکننده اعلام کرده که باتری ولتاژ بالا نیاز به سرویس دوره‌ای ندارد جز نگهداری شارژ مناسب (رجوع به دفترچه)، اما روغن موتور پیشرانه کوچک ۶ سیلندر بنزینی باید هر ۱۲ ماه تعویض شود. در کل، برخی نکات مشترک از منابع رسمی عبارتند از:

باتری

شرکت‌های بزرگ (مانند جنرال‌موتورز) شارژ روزانه باتری را در محدوده ۲۰–۸۰٪ توصیه می‌کنند. از شارژ سریع (DC) تنها در مواقع ضروری استفاده شود، چون ایجاد حرارت بالا می‌تواند به سلول‌ها آسیب بزند. از نگهداری طولانی خودرو با شارژ کامل یا کاملاً خالی پرهیز کنید.

موتور و سوخت

روغن موتور را طبق زمان‌بندی دفترچه تعویض کنید (مثلاً بی‌ام‌و هر ۱۲ ماه یا بنابر هشدار روغن، شورولت با نمایشگر عمر روغن). از بنزین با اکتان مناسب و ترکیب‌الکل کم (پرهیز از E85/E15) استفاده کنید. شورولت توصیه می‌کند از بنزین با استاندارد TOP TIER استفاده شود تا آلاینده‌ها کم شود. به‌علاوه GM برای تمیز نگه داشتن موتور پیشنهاد استفاده از افزودنی پاک‌کننده سوخت (GM Fuel System Treatment) در هر سرویس روغن را دارد.

نرم‌افزار و الکترونیک

به‌روزرسانی سیستم‌عامل و مدیریت باتری (OTA) را هنگام ارائه نصب کنید؛ این به‌روزرسانی‌ها معمولاً بهینه‌سازی BMS و افزایش کارایی شارژ را به همراه دارد. در صورت مشاهده هر گونه هشدار در داشبورد، سریعاً نسبت به عیب‌یابی توسط نمایندگی یا مرکز خدمات اقدام نمایید.

نکات عمومی

فشار باد تایرها را مرتباً چک کنید و بالانس/ترازبندی آن را حفظ کنید تا مصرف انرژی و سوخت بهینه باقی بماند. فیلتر کابین، روغن ترمز و سیستم خنک‌کننده را طبق جدول زمان‌بندی سرویس بررسی/تعویض کنید (مثلاً در ولت هر ۲ سال، در i3 هر ۳ سال بر اساس توصیه BMW).

جدول زیر خلاصه‌ای از برخی دستورالعمل‌های کلیدی سازندگان را نشان می‌دهد:

*در صورت نبود اسناد مدل خاص، از راهنمایی عمومی خودروسازان هیبرید و الکتریکی استفاده کنید.

نکات نگهداری باتری (الکتریکی)

باتری‌های لیتیوم‌‌یونی خودروهای EREV اهمیت زیادی دارند. توصیه‌های مشترک برای افزایش عمر و ایمنی باتری عبارتند از:

محدوده شارژ مناسب

باتری‌ در صورت شارژ مداوم تا ۱۰۰٪ یا تخلیه کامل، فشار شیمیایی بیشتری تحمل می‌کند. بنابراین شارژ روزانه در محدوده حدود ۲۰–۸۰٪ ایده‌آل است. شارژ کامل (۱۰۰٪) تنها برای سفرهای طولانی که بلافاصله پس از شارژ حرکت می‌کنید مناسب است.

کنترل دما

گرما یا سرمای شدید می‌تواند عملکرد و طول عمر باتری را کاهش دهد. خودرو را در روزهای گرم در سایه یا پارکینگ قرار دهید و در هوای سرد داخل گاراژ یا با شارژ متناوب نگه دارید. در زمان شارژ نیز می‌توانید تهویه داخل خودرو را فعال کرده تا انرژی خنک‌کننده از برق شهری تأمین شود و فشار کمتر به باتری بیاید.

شارژ سریع (DC) محدود

استفاده مکرر از شارژ سریع می‌تواند با تولید گرمای زیاد در سلول‌ها، به باتری آسیب برساند. بنابراین در استفاده روزمره بهتر است از شارژرهای AC (دو سرعته) استفاده کنید و فست‌شارژ را به سفرهای فوری یا مواقع ضروری محدود نمایید.

نگهداری طولانی‌مدت

اگر خودرو قرار است چند هفته یا ماه بلااستفاده بماند، باتری را در حدود ۴۰–۶۰٪ نگه دارید. هر چند وقت یکبار سوئیچ را روشن کنید تا سیستم برق فعال شود و مانیتور شارژ چک شود. نکته مهم اینکه از نگهداری باتری کاملاً پر یا خالی خودداری شود تا فرآیندهای اکسیداسیون یا شارژ بیکار رخ ندهد.

بروزرسانی نرم‌افزار

سیستم مدیریت باتری (BMS) باتری‌های خودروهای الکتریکی بهبودهای نرم‌افزاری متناوب دریافت می‌کند. نصب سریع به‌روزرسانی‌ها می‌تواند الگوریتم شارژ و بازدهی باتری را بهینه کند.

به‌طور خلاصه، رعایت نکات ساده‌ای مانند شتاب‌گیری ملایم، استفاده از ترمز احیاکننده انرژی، و حفظ شارژ در محدوده میانه، می‌تواند عمر باتری را افزایش دهد.

نگهداری موتور احتراق داخلی و سیستم سوخت

اگرچه پیشرانه بنزینی در EREV کمتر از خودروی عادی فعال است، اما استهلاک و مشکلات خاص خود را دارد:

تعویض روغن

به دلیل دوره‌ای بودن کار موتور بنزینی، نباید سرویس روغن را فراموش کرد. برای مثال در BMW i3 REx هر ۱۲ ماه (یا بر اساس هشدار) باید روغن تعویض شود. ولت شورولت نیز از سیستم اندازه‌گیری عمر روغن استفاده می‌کند و نهایتاً هر ۲ سال یا کمتر باید روغن را تعویض کرد. استفاده از روان‌کننده با کیفیت (مثل Dexos1 5W-30 در ولت) ضروری است.

کیفیت سوخت

از سوخت با اکتان مناسب (معمولاً بنزین اکتان بالا بدون الکل زیاد) استفاده کنید و از افزودنی‌های استاندارد GM (Top Tier) بهره ببرید. شورولت توصیه می‌کند از پاک‌کننده‌های مخصوص سوخت (Fuel System Treatment) در هر بار تعویض روغن استفاده شود تا انژکتورها و موتور تمیز بمانند.

گردش سوخت

اگر خودرو برای ماه‌ها صرفاً با موتور الکتریکی استفاده می‌شود، بهتر است به‌طور متناوب (مثلاً هر ۱–۲ ماه یک بار) پیشرانه بنزینی را فعال کنید تا سوخت ساکن نماند. برخی مالکان از افزودنی‌ تثبیت‌کننده سوخت (مثل STA-BIL) در مخزن بنزین بهره می‌برند تا از تخریب بنزین جلوگیری کنند، هرچند دفترچه‌های سازنده ممکن است چنین توصیه‌ای نکرده باشند. مثلاً شورولت ولت باک خود را تحت فشار نگه می‌دارد و استفاده از تثبیت‌کننده را لازم نمی‌داند، اما برخی متخصصان تأکید می‌کنند بنزین‌های پایه الکل‌دار ممکن است پس از حدود یک سال افت کیفیت داشته باشند. استفاده از بنزین با پایه‌اتانول کم (یا سوپر پاک) مفید است.

خنک‌کننده پیشرانه

محلول خنک‌کننده مربوط به موتور بنزینی (اگر وجود دارد) باید طبق جدول زمانی چک شود؛ بی‌ام‌و i3 REx مثلاً توصیه می‌کند سطح مایع خنک‌کننده موتور افزاینده برد را هر ۱۱۶۰۰۰ کیلومتر بررسی کنید. همچنین اگر موتور کار نمی‌کند، ممکن است هر چند وقت یک بار آن را به‌مدت کوتاهی روشن کنید تا روغن در مدار بچرخد (برخی کاربران می‌گویند کامپیوتر خودرو i3 به‌طور خودکار موتور را چند هفته یک بار به حرکت درمی‌آورد تا اطمینان حاصل شود).

در مجموع، نسبت به مخزن بنزین EREV توجه بیشتری داشته باشید. اگر سوخت مدتی استفاده نشود، با اضافه کردن افزودنی یا روشن کردن دوره‌ای موتور بنزینی از پوسیدگی و گرفتگی سیستم سوخت جلوگیری کنید.

به‌روزرسانی نرم‌افزار و عیب‌یابی الکترونیکی

سیستم‌های EREV به کمک نرم‌افزارهای پیچیده‌ای مدیریت می‌شوند. توصیه می‌شود به محض اطلاع، به‌روزرسانی‌های OTA خودرو (سیستم‌عامل و BMS) را دریافت کنید، زیرا این به‌روزرسانی‌ها بهینه‌سازی شارژ باتری و کارایی کل سیستم را بهبود می‌دهند. همچنین در صورت روشن شدن هر چراغ یا پیغام هشدار (به‌ویژه مربوط به باتری یا عملکرد برقی)، فوراً به نمایندگی یا مرکز خدمات مراجعه کنید. برخی خطاهای کوچک ممکن است با خاموش و روشن کردن خودرو (ریست) برطرف شوند، اما اگر مشکل همچنان پا برجا بود، سرویس توسط متخصص الزامی است. مثلاً در خودروی برقی شورولت، پیام «خطای باتری – خودرو روشن نمی‌شود» به معنی نیاز به سرویس باتری است.

نکات ایمنی

در نگهداری EREV باید جوانب ایمنی هم رعایت شود. نکات زیر مهم‌اند:

سیستم ولتاژ بالا

باتری‌های HV (400–800 ولت) کاملاً پوشیده و ایمن شده‌اند. خطوط HV معمولاً نارنجی‌رنگ است. هرگز خودسرانه باقطعات ولتاژ بالا کار نکنید و حتماً در زمان سرویس, سیستم برق را از مدار خارج کنید. فقط تکنسین‌های دوره‌دیده با تجهیزات ایمن به باتری ولتاژ بالا اجازه سرویس دارند.

قابلیت قطع خودکار

EREVها مانند سایر خودروهای برقی در تصادفات جدی خودکاراً اتصال باتری را قطع می‌کنند تا از ایجاد جرقه جلوگیری کنند.

مراقبت از ایمنی سوخت

از آنجا که EREV دارای باک بنزین است، مراقب نشت سوخت و تماس آن با منابع گرما یا جرقه باشید. هرگونه نشتی یا بوی شدید بنزین را جدی بگیرید.

کلاه ایمنی ۱۲ ولت

اگر باتری ۱۲ ولت ضعیف شود، سیستم‌های الکترونیکی (شامل ریستارت خودرو) ممکن است از کار بیفتد. باطری فرعی را در شرایط رطوبت و گرما کنترل کنید.

ایمنی راننده

در زمان رانندگی، همیشه مانند خودروی عادی ایربگ، کمربند ایمنی و سیستم ترمز را بررسی کنید. از آنجایی که EREVها وزن بالاتری دارند، ممکن است محور عقب مستعد سرخوردگی باشد؛ در پیچ‌های تند مواظب باشید.

استراتژی‌های رانندگی برای بیشینه مصرف باتری و طول عمر

برای بهره‌وری بیشتر از حالت الکتریکی EREV و افزایش طول عمر قطعات:

رانندگی نرم و یکنواخت

شتاب‌گیری‌های ناگهانی و فشار زیاد بر باتری را کاهش دهید. ترمز احیاکننده انرژی (ری‌ژن) را حداکثر به کار بگیرید تا انرژی از دست‌رفته بازگردانده شود. شتاب‌گیری و توقف متناوب مکرر به باتری و ترمزها فشار می‌آورد.

سرعت متعادل

حرکت با سرعت بالای ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت باعث صرف انرژی بیشتر از باتری می‌شود. به تجربه ولت، حداکثر راندمان در حدود ۸۰ کیلومتر/ساعت حاصل می‌شود. در سفرهای بزرگ‌راهی می‌توانید موتور بنزینی را وارد کنید یا از حالت «Mountain» برای حفظ شارژ استفاده کنید.

استفاده از حالت Normal/Eco

اکثر EREVها حالتی برای «رانندگی اقتصادی» یا «نرمال» دارند که مصرف را کنترل می‌کند. سعی کنید بیشتر در این حالت‌ها رانندگی کنید و «ورزش» (Sport) یا حالت‌های قدرت‌طلب‌تر را فقط در مواقع نیاز (مانند سبقت‌گیری) استفاده کنید.

شارژ به موقع

همیشه در دسترس بودن شارژ منزل را حفظ کنید؛ پر کردن باتری در هر فرصتی باعث می‌شود مقدار بیشتری از مسافت را با برق طی کنید. همچنین در صورت خالی شدن ناگهانی باتری، سیستم معمولاً مصرف بنزینی را به شدت افزایش می‌دهد تا باتری را سریع شارژ کند، که هزینه دارد.

مدیریت اقلیم

در روزهای بسیار گرم یا سرد، باتری انرژی بیشتری برای تهویه مصرف می‌کند. پیش از سوار شدن حتماً اگر در پارکینگ یا زیر سایه ممکن است با خنک‌کننده خودرو فضای داخل را تهویه کنید تا باتری مجبور به انجام عمل سرمایش نشود. این کار ضمن کاهش مصرف انرژی به طول عمر باتری کمک می‌کند.

شایعه‌ها و واقعیت‌ها

تعدادی باور نادرست درباره EREV وجود دارد که بهتر است اصلاح شوند:

باور: «باید ابتدا از بنزین استفاده کرد تا عمر باتری بیشتر شود.» – خلاف واقع است. در EREV موتور بنزینی به‌عنوان ژنراتور طراحی شده و خودرو به صورت خودکار اولویت را به حالت برقی می‌دهد. مطالعات و دفترچه‌ها نشان می‌دهد فقط زمانی که شارژ باتری تمام شود، موتور بنزینی فعال می‌شود. اگر مداوماً از بنزین استفاده کنید، مزیت اصلی کاهش مصرف سوخت و آلایندگی خودرو از بین می‌رود. برعکس، استفاده از باتری تا حد امکان، مصرف سوخت را به حداقل می‌رساند.

باور: «شارژ دائم تا ۱۰۰٪ بهتر است.» – شارژ کامل مکرر برای ذخیره‌سازی روزانه توصیه نمی‌شود؛ نگه داشتن شارژ در حدود ۸۰٪ باطری را کمتر فرسایش می‌دهد. شارژ ۱۰۰٪ تنها زمانی منطقی است که فوراً سفر طولانی دارید.

باور: «برای نگهداری، بنزین را کاملاً خالی کنم.» – به جای این کار، بهتر است مخزن بنزین نیمه‌پر نگاه داشته شود و هر چند وقت یک بار پیشرانه راه‌اندازی شود. برخی معتقدند مخزن ۴۰–۵۰٪ پر و افزودن تثبیت‌کننده در نگهداری بلندمدت به باک کمک می‌کند.

باور: «باتری را بهتر است خالی نگه‌داریم.» – این هم غلط است. برخلاف برخی خودروهای هیبرید کوچک، در EREV هر چه باتری بیشتر شارژ شود و برای مسافت‌های کوتاه‌تر استفاده شود (و کمتر از موتور بنزینی بهره برده شود)، مصرف سوخت کل خودرو کاهش می‌یابد. به‌طور خلاصه، آمارها نشان می‌دهد که فواید زیست‌محیطی EREV کاملاً به عادت شارژ راننده وابسته است؛ اگر خودرو به‌ندرت شارژ شود و بیشتر با موتور بنزینی برود، انتشار CO₂ نزدیک به حالت SUV بنزینی خواهد بود.

ملاحظات زیست‌محیطی و اقتصادی

EREVها بسته به نحوه استفاده اثرات مختلفی دارند. از یک سو، در سفرهای درون‌شهری با برقی رانده می‌شوند و آلایندگی گاز خروجی ندارند; اگر برق شبکه پاک باشد، کربن کمتری تولید می‌شود. هزینه پیمایش با برق (به‌ازای هر کیلومتر) معمولاً کمتر از سوخت بنزینی است. از سوی دیگر، EREV همچنان به سوخت فسیلی وابسته است: میانگین مصرف سوخت آنها پس از تمام شدن باتری حدود ۶.۴ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است – یعنی در بزرگراه مانند یک SUV بنزینی معمولی. تحلیل‌ها در اروپا نشان می‌دهد که PHEVها به‌دلیل عدم شارژ مکرر، در واقع ۳.۶ برابر بیشتر CO₂ منتشر می‌کنند. برای EREV نیز وضعیت مشابه است: اگر خودرو اغلب با موتور بنزینی کار کند، مزیتی نسبت به خودروهای معمولی ندارد.

به طور کلی، اگر مالک EREV باشید و بیشتر اوقات خودرو را شارژ کنید و از حالت برقی بهره ببرید، هزینه‌های سوخت و آلاینده‌ها به‌شدت کاهش می‌یابد؛ اما اگر شارژر در دسترس نباشد و موتور زیاد روشن شود، نه تنها هزینه سوخت زیاد می‌شود بلکه EREV ممکن است نتواند زیست‌محیطی‌تر از یک بنزینی باشد. با این حال، بسیاری از مدل‌های EREV جدید (مثلاً برخی خودروهای چینی) برد الکتریکی بسیار بالایی (~۲۰۰–۳۰۰ کیلومتر) دارند که می‌تواند نیاز به موتور بنزینی را به حداقل برساند. از نظر اقتصادی، چون موتور و اجزای اضافی به خودرو وزن و قیمت اضافه می‌کنند، قیمت خرید EREV بالاتر است؛ اما در عوض هزینه نگهداری موتور کم‌کارتر و هزینه سوخت پایین‌تر است.

چک‌لیست گام‌به‌گام مالک برای نگهداری

در ادامه یک فهرست عملی برای مالکان خودروهای EREV آورده شده است:

روزانه: در صورت امکان خودرو را با کابل منزل (یا ایستگاه شارژ) به برق متصل کنید و باتری را در حدود ۸۰٪ نگه دارید. وضعیت داشبورد (هشدارها، بُرد باقی‌مانده) را کنترل کنید.

هفتگی (یا هر دو هفته): یک بار خودرو را به صورت کامل شارژ و سپس تا حدی تخلیه کنید تا چرخه باتری انجام شود (بخصوص در زمستان برای متعادل کردن سلول‌ها مفید است).

ماهانه: فشار باد و وضعیت تایرها را بررسی کنید و فشار مناسب را تنظیم نمایید. مایعات ضروری (روغن موتور، مایع خنک‌کننده، مایع ترمز، مایع شیشه‌شور) را چک کنید و در صورت نیاز تکمیل کنید. سیستم تهویه مطبوع را بررسی کنید؛ مصرف زیاد باتری در حالت تصفیه هوای کابین ممکن است نشانه مشکل یا نیاز به سرویس باشد.

هر سه ماه: موتور بنزینی را حداقل ۱۰–۲۰ دقیقه روشن نگه دارید تا روغن به‌خوبی در قطعات حرکت کند. اگر خودروی شما دارای حالت «نگهدارنده شارژ» یا «ماونتین» است، هر چند وقت یک بار برای بررسی عملکرد آن استفاده کنید. سیستم شارژر و کابل‌ها را جهت سالم بودن چک کنید.

هر sex ماه: باتری کمکی ۱۲ ولت را بررسی و در صورت نیاز شارژ یا تعویض کنید. ضمناً مخزن سوخت را چک کنید؛ اگر بیش از ۶ ماه از آخرین پرکردن آن می‌گذرد، بنزین قدیمی را تخلیه یا بهینه کنید (مثلاً اضافه کردن تثبیت‌کننده). طبق دفترچه، سیستم‌های خنک‌کننده (برای باتری و موتور) را بررسی و در صورت نیاز تعویض مایع خنک‌کننده را انجام دهید.

هر ۱۲ ماه: فیلتر روغن موتور بنزینی را تعویض و روغن موتور را طبق نوع مشخص‌شده (مثلاً Dexos1 5W-30) عوض کنید. فیلتر کابین را عوض کنید. به‌روزرسانی نرم‌افزارهای خودرو را کنترل و نصب کنید. سیستم برق و برد کنترلر را با دستگاه تشخیصی اسکن کنید تا ارورها پاک شود یا موارد سرویس شناسایی شوند.

در صورت نیاز: در هر زمان اگر چراغ هشدار یا ارور جدیدی ظاهر شد، یا عمر باتری کاهش شدید یافت، فوراً به تعمیرگاه مراجعه کنید. لاستیک‌ها را هر ۱۰ هزار کیلومتر بچرخانید تا ساییدگی یکنواخت داشته باشند.

جدول عیب‌یابی نمونه (Troubleshooting)

پرسش‌های متداول درباره نگهداری خودروهای EREV

آیا باید همیشه از حالت تمام برقی استفاده کنم یا ابتدا با بنزین رانندگی کنم؟

خودروهای EREV به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در استفاده روزمره، اولویت با نیروی الکتریکی باشد. بنابراین بهتر است تا زمانی که شارژ باتری در دسترس است، در حالت تمام برقی رانندگی کنید. پس از رسیدن شارژ باتری به حداقل تعیین‌شده توسط سیستم، موتور بنزینی به‌صورت خودکار برای تولید برق و افزایش برد وارد مدار می‌شود. استفاده مداوم از موتور بنزینی در شرایطی که امکان شارژ باتری وجود دارد، مصرف سوخت را افزایش داده و مزیت اصلی خودروهای EREV را کاهش می‌دهد.

بهترین روش شارژ روزانه باتری چیست؟

برای افزایش طول عمر باتری، در استفاده روزانه بهتر است سطح شارژ بین ۲۰ تا ۸۰ درصد حفظ شود. شارژ کامل تا ۱۰۰ درصد تنها زمانی توصیه می‌شود که قصد انجام یک سفر طولانی را دارید و بلافاصله پس از پایان شارژ حرکت خواهید کرد.

مخزن سوخت را تا چه میزان پر نگه دارم؟

اگر بیشتر ترددهای شما به‌صورت برقی انجام می‌شود، نیازی به پر بودن دائمی باک نیست و نگه داشتن سطح سوخت در حدود یک‌سوم تا نصف ظرفیت کافی است. این کار علاوه بر کاهش وزن خودرو، از ماندگاری طولانی‌مدت بنزین در باک نیز جلوگیری می‌کند. در صورت استفاده نکردن از خودرو برای مدت طولانی، بهتر است سوخت قدیمی را پس از چند ماه با بنزین تازه جایگزین کنید.

آیا استفاده از افزودنی یا تثبیت‌کننده سوخت ضروری است؟

در بیشتر خودروهای EREV، استفاده از تثبیت‌کننده سوخت الزامی نیست؛ زیرا باک این خودروها معمولاً آب‌بندی و تحت فشار طراحی شده است. با این حال، اگر خودرو برای چندین ماه بدون استفاده باقی می‌ماند، استفاده از یک تثبیت‌کننده سوخت استاندارد می‌تواند به حفظ کیفیت بنزین کمک کند. همچنین استفاده از بنزین باکیفیت و مطابق با توصیه سازنده، بهترین انتخاب برای حفظ عملکرد موتور است.

هر چند وقت یک‌بار باید نرم‌افزار خودرو را به‌روزرسانی کنم؟

هر زمان که خودروساز یا نمایندگی رسمی نسخه جدیدی از نرم‌افزار خودرو را منتشر کرد، بهتر است در اولین فرصت آن را نصب کنید. این به‌روزرسانی‌ها معمولاً باعث بهبود عملکرد سیستم مدیریت باتری، افزایش بهره‌وری مصرف انرژی و رفع ایرادهای احتمالی می‌شوند.

اگر چند ماه از خودرو استفاده نکنم، چه اقداماتی لازم است؟

در صورت عدم استفاده طولانی‌مدت، بهتر است شارژ باتری ولتاژ بالا را در محدوده حدود ۵۰ درصد نگه دارید. همچنین توصیه می‌شود حداقل ماهی یک‌بار خودرو را روشن کرده و برای چند دقیقه یا مسافتی کوتاه رانندگی کنید تا روغن موتور به گردش درآید، سوخت تازه در سیستم جریان پیدا کند و باتری ۱۲ ولت نیز شارژ شود. پیش از استفاده مجدد از خودرو، فشار باد تایرها را نیز بررسی کنید.

جزئیات مرحله جدید فروش خودروهای وارداتی معین خودرو

شرکت معین خودرو در تازه‌ترین اقدام خود برای پاسخگویی به تقاضای بازار خودروی ایران، مرحله جدیدی از عرضه محصولات وارداتی را آغاز کرده است. این شرکت با بهره‌گیری از بسترهای دیجیتال، امکان ثبت‌نام برای طیف متنوعی از خودروهای برندهای جهانی را فراهم آورده است. بر اساس اطلاعات منتشر شده، متقاضیان می‌توانند با مراجعه به سامانه یکپارچه عرضه خودروهای وارداتی (اتونوین) و همچنین درگاه رسمی شرکت معین خودرو، نسبت به مشاهده و ثبت درخواست برای مدل‌های جدید اقدام کنند. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که مدیریت عرضه و تقاضا در بازار خودروهای وارداتی همواره یکی از چالش‌های اصلی فعالان این حوزه بوده است. نکته مثبت این شیوه عرضه، شفافیت در دسترس‌بودن اطلاعات فنی و قیمت‌های مصوب برای تمامی متقاضیان است که می‌تواند از تلاطم‌های قیمتی در بازار آزاد جلوگیری کند. از سوی دیگر، یکی از نکات قابل تامل در این فرآیند، ظرفیت محدود عرضه در مقایسه با حجم بالای تقاضای موجود در بازار است که ممکن است فرآیند تخصیص خودرو را برای برخی از متقاضیان به یک چالش زمان‌بر تبدیل کند.

بررسی سبد محصولات جدید مزدا، تویوتا و آئودی

سبد محصولاتی که در این دوره توسط معین خودرو معرفی شده است، ترکیبی از خودروهای شناخته‌شده و مدل‌های پیشرفته با فناوری‌های نوین است. حضور برندهای ژاپنی مانند مزدا و تویوتا در کنار برند آلمانی آئودی، نشان‌دهنده استراتژی این شرکت برای پوشش دادن سلیقه‌های متفاوت در بازار ایران است. از جمله خودروهای شاخص این لیست می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

مزدا EZ-6 و EZ-60: این مدل‌ها که به‌تازگی در بازارهای بین‌المللی مطرح شده‌اند، ترکیبی از زبان طراحی نوین مزدا و فناوری‌های پیشرفته قوای محرکه را ارائه می‌دهند. از نقاط قوت این محصولات می‌توان به کیفیت ساخت بالای بدنه و کابین اشاره کرد، هرچند که پیچیدگی‌های فنی در بخش سیستم‌های هوشمند، نیازمند خدمات پس از فروش تخصصی و تامین قطعات دقیق است.

تویوتا کرولا کراس: این خودرو که به عنوان یکی از پرفروش‌ترین کراس‌اوورهای اقتصادی و میان‌رده جهان شناخته می‌شود، به واسطه استهلاک پایین و هماهنگی بالای قوای محرکه، گزینه‌ای قابل اعتماد برای استفاده طولانی‌مدت است. با این حال، در مقایسه با رقبای لوکس‌تر، طراحی کابین آن ممکن است برای برخی از خریداران که به دنبال ویژگی‌های بصری مدرن هستند، کمی ساده به نظر برسد.

آئودی Q4 e-tron و Q5 e-tron: ورود این مدل‌های تمام برقی به بازار ایران، گامی مهم در جهت حرکت به سوی خودروهای پاک است. این خودروها از لحاظ فناوری‌های ایمنی و تجربه رانندگی در سطح بالایی قرار دارند. یکی از چالش‌های اصلی برای خریداران این محصولات، موضوع زیرساخت‌های شارژ سریع در سطح کشور است که بهره‌برداری کامل از پتانسیل‌های این خودروهای الکتریکی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

استراتژی حرکت به سوی فناوری‌های نوین و خودروهای پاک

رویکرد شرکت معین خودرو در این مرحله، به وضوح نشان‌دهنده تمایل این مجموعه برای همسویی با استانداردهای جهانی صنعت خودرو است. عرضه همزمان خودروهای برقی، هیبریدی و پلاگین‌هیبریدی نه تنها در راستای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی‌های زیست‌محیطی است، بلکه نوعی بلوغ در سبد محصولات وارداتی کشور را نشان می‌دهد. تنوع در قوای محرکه به مشتریان این امکان را می‌دهد تا بر اساس الگوی استفاده خود، گزینه مناسب را انتخاب کنند. به عنوان مثال، مشتریانی که استفاده شهری بیشتری دارند می‌توانند مدل‌های تمام‌برقی را انتخاب کنند و کسانی که مسافت‌های طولانی‌تری را طی می‌کنند، مدل‌های هیبریدی را در اولویت قرار دهند. از نگاه فنی، این محصولات به سیستم‌های مدیریت انرژی بسیار پیشرفته‌ای مجهز هستند که عملکرد بهینه باتری را در شرایط آب‌وهوایی مختلف تضمین می‌کند. در عین حال، باید توجه داشت که این فناوری‌های پیشرفته در شرایط فعلی شبکه خدمات پس از فروش ایران، نیازمند آموزش‌های تخصصی برای کارشناسان فنی است تا در صورت بروز ایراد، خدمات در کمترین زمان ممکن ارائه شود.

نحوه ثبت‌نام و دسترسی متقاضیان به سامانه

شرکت معین خودرو اعلام کرده است که تمامی فرآیندهای مربوط به انتخاب و ثبت‌نام در سامانه اتونوین انجام می‌شود. متقاضیان موظف هستند پیش از اقدام به ثبت‌نام، شرایط و قوانین مربوط به تخصیص خودروهای وارداتی را به‌دقت مطالعه کنند. یکی از نکات حائز اهمیت در این بخش، شفافیت در ارائه مشخصات فنی در وب‌سایت شرکت معین خودرو است که به خریداران اجازه می‌دهد با دیدی بازتر نسبت به انتخاب مدل مورد نظر خود اقدام کنند. با این حال، یکی از مسائل همیشگی در این زمینه، موضوع بازه‌های زمانی تحویل خودرو است که تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر فرآیندهای ترخیص از گمرک و شماره‌گذاری قرار دارد. این موارد گاهاً باعث ایجاد ابهاماتی برای خریداران نهایی می‌شود.

در این خصوص، یکی از مدیران ارشد شرکت معین خودرو در حاشیه رونمایی از لیست جدید محصولات گفت:

تلاش ما بر این است که با بهره‌گیری از زیرساخت‌های آنلاین و حذف واسطه‌ها، دسترسی واقعی مصرف‌کنندگان به خودروهای مدرن جهانی را تسهیل کنیم و فرآیند عرضه را به سمت استانداردهای شفاف و مشتری‌مدار هدایت نماییم.

تحلیلی بر تاثیر عرضه این خودروها بر بازار وارداتی

عرضه مدل‌های متنوع مزدا و آئودی در کنار تویوتا کرولا کراس، بدون شک رقابت در بخش خودروهای وارداتی را افزایش خواهد داد. این اتفاق نه تنها برای خریداران نهایی گزینه‌های بیشتری به همراه دارد، بلکه باعث می‌شود تا برندهای دیگر نیز برای حفظ سهم بازار خود، کیفیت و تنوع محصولات وارداتی‌شان را ارتقا دهند. از نظر اقتصادی، حضور چنین خودروهایی در بازار ایران می‌تواند در بلندمدت به کاهش فشار تقاضا بر خودروهای دست‌دوم وارداتی و همچنین نوسانات قیمتی مدل‌های قدیمی کمک کند. ارتقای استانداردهای ایمنی و رفاهی در بازار از طریق ورود چنین محصولاتی، دستاوردی است که نباید نادیده گرفته شود. با این وجود، عامل قیمت نهایی که تحت تأثیر تعرفه‌های گمرکی، نرخ ارز و هزینه‌های جانبی واردات تعیین می‌شود، تعیین‌کننده اصلی استقبال عمومی از این سبد محصولات خواهد بود. باید دید که با توجه به شرایط فعلی اقتصادی، آیا این محصولات می‌توانند به جایگاه پیش‌بینی‌شده در بازار فروش دست یابند یا خیر؛ موضوعی که در ماه‌های آینده و با انتشار گزارش‌های آماری از میزان موفقیت ثبت‌نام‌ها مشخص‌تر خواهد شد. در نهایت، تداوم این روند عرضه و همچنین گسترش شبکه خدمات پس از فروش، دو رکن اصلی برای موفقیت پایدار این استراتژی در بازار خودروی ایران محسوب می‌شوند.

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بابک صدرایی، کارشناس بازار خودرو با اشاره به نوسانات اخیر قیمت خودروهای پرتیراژ اظهار کرد: روند قیمت‌ها در بازار خودرو همچنان به‌صورت سینوسی در حال حرکت است و کاهش یا افزایش‌های مقطعی بیش از آنکه ناشی از تغییرات بنیادین بازار باشد، تحت تأثیر اخبار و سیگنال‌های اقتصادی و سیاسی قرار دارد.

باشگاه خبرنگاران جوان نوشت: وی با بیان اینکه در حال حاضر بازار خودرو با رکود مواجه است، گفت: یکی از دلایل مشاهده روند نزولی در برخی خودروها، نبود تقاضای مؤثر در بازار است. البته باید توجه داشت که وضعیت همه خودروها یکسان نیست؛ برخی خودروها همواره مشتری خود را دارند، اما برخی دیگر با کمبود تقاضا مواجه هستند و نمی‌توان شرایط تمام خودروها را به یک شکل ارزیابی کرد.

صدرایی افزود: بازار خودرو اکنون از روند طبیعی خود فاصله گرفته و تحت تأثیر شرایط اقتصادی و فضای روانی قرار دارد. از این رو ممکن است یک خودرو در مقطعی کاهش قیمت داشته باشد و در هفته بعد دوباره با افزایش قیمت مواجه شود.

این کارشناس بازار خودرو درباره وضعیت خودروهای پرتیراژ نیز گفت: خودروسازان داخلی اخیراً قیمت کارخانه‌ای محصولات خود را افزایش داده‌اند. اگر این افزایش قیمت بدون افزایش عرضه به بازار انجام شود، به‌طور طبیعی می‌تواند موجب رشد قیمت‌ها در بازار آزاد شود.

وی ادامه داد: اما اگر همزمان با افزایش قیمت کارخانه، عرضه خودرو به شکل منظم و با تحویل کوتاه‌مدت افزایش یابد، فاصله میان قیمت کارخانه و بازار که همواره به‌عنوان حباب قیمتی شناخته می‌شود، کاهش خواهد یافت.

صدرایی با تأکید بر اینکه طی سال‌های اخیر همواره فاصله‌ای میان قیمت کارخانه و بازار وجود داشته است، تصریح کرد: این حباب قیمتی هیچ‌گاه از بین نرفته و تنها بر اثر افزایش یا کاهش عرضه، بزرگ‌تر یا کوچک‌تر شده است. هرچه عرضه خودرو منظم‌تر و متناسب با نیاز بازار باشد، این فاصله کمتر خواهد شد و قیمت کارخانه به قیمت بازار نزدیک‌تر می‌شود.

وی درباره وضعیت فعلی قیمت‌ها نیز گفت: در حال حاضر نمی‌توان از کاهش یا افزایش قابل توجه قیمت خودرو سخن گفت. نوسانات موجود بسیار محدود است و بیشتر در قالب تغییرات جزئی رخ می‌دهد. به عنوان مثال، ممکن است خودرویی که با قیمت بالایی معامله می‌شود، اندکی کاهش یا افزایش قیمت داشته باشد، اما این تغییرات به اندازه‌ای نیست که بتوان از ارزان شدن یا گران شدن محسوس خودرو صحبت کرد.

صدرایی خاطرنشان کرد: کف قیمتی بازار همچنان حفظ شده و تغییرات فعلی بیشتر ناشی از عواملی مانند میزان عرضه، تغییرات نرخ ارز و اخبار اقتصادی و سیاسی است. بازار خودرو در وضعیت انتظار قرار دارد و هر خبر مهم اقتصادی یا سیاسی می‌تواند در کوتاه‌مدت حتی تا ۲۰ یا ۳۰ درصد بر قیمت‌ها اثرگذار باشد؛ چه در جهت کاهش و چه در جهت افزایش.

۲۲۳۲۲۵

براساس ابلاغیه جدید گمرک جمهوری اسلامی ایران، گمرک بازرگان از این پس به عنوان یکی از گمرکات تخصصی مجاز برای انجام تشریفات ترخیص خودرو فعالیت خواهد کرد.

در این ابلاغیه که خطاب به مدیران گمرکات اجرایی سراسر کشور صادر شده، با اشاره به درخواست گمرک بازرگان و موافقت ناظر گمرکات استان آذربایجان غربی، اعلام شده است که این گمرک به فهرست مبادی رسمی مجاز برای ترخیص خودرو اضافه شده است.

بر اساس این دستور، تمامی فرآیندهای ترخیص خودرو در گمرک بازرگان باید مطابق قوانین و مقررات جاری گمرکی انجام شود. همچنین مسئولیت تامین زیرساخت‌های فنی، آموزش کارکنان، فراهم کردن امکانات مورد نیاز و نظارت بر اجرای صحیح این ابلاغیه بر عهده مدیریت گمرک بازرگان خواهد بود.

با اضافه شدن گمرک بازرگان به فهرست گمرکات تخصصی، انتظار می‌رود بخشی از فرآیند واردات و ترخیص خودرو با توزیع مناسب‌تر میان گمرکات کشور انجام شده و خدمات‌رسانی به فعالان این حوزه تسهیل شود.

 

 

شمع و وایر خودرو جزو مهمترین قطعات مصرفی اتومبیل به حساب می‌آیند که در طول زمان مستهلک شده و نیاز به تعویض پیدا می‌کنند. شمع و وایر سالم موجب عملکرد صحیح موتور در بخش احتراق شده و حداکثر کارایی پیشرانه را نتیجه می‌دهد. شمع و وایر خودرو در بازه‌های مختلف زمانی نیاز به تعویض پیدا می‌کند و اگر این کار انجام نشود، موتور خودرو دیگر کارایی مناسب را نخواهد داشت. در ادامه هزینه تعویض شمع خودرو شامل قیمت خود شمع (4تایی) و اجرت تعویض شمع خودرو را به اطلاع شما می‌رسانیم.

نوع محصول پیشنهاد همراه مکانیک برای شما در حال بارگذاری…	برند / مدل	قیمت (تومان)
شمع موتور پراید، تیبا، کوییک و ساینا	ان جی کی / مدل SILZKR7B-11	1.800.000
	نور پارت یدک / مدل FR8DE	1.350.000
	بوش / مدل پایه کوتاه FR7DC+8	1.350.000
	اکیوم / مدل RFC42LZ2E	1.472.000
شمع موتور هایما S5		1.300.000 تا 4.500.000
شمع موتور هایما S7	مدل معمولی	1.300.000
	مدل سوزنی	3.150.000
	مدل توربوشارژ	3.480.000
شمع موتور TU5P بنزینی با گپ 0.9 میلی متری (مناسب برای تارا، رانا، پژو 207، پژو 206، پژو پارس	بوش	1.050.000
	ایساکو	864.000
	دنسو	1.140.000
شمع موتور دانگ فنگ S30		2.000.000
شمع موتور پژو 2008 EP6	اصلی بوش	8.000.000
شمع موتور EF7TC با گپ 0.75 میلی متری (مناسب برای خودروهای سورن و دنا پلاس توربو)		2.000.000
شمع موتور EF7 بنزینی و گاز سوز با گپ 0.75 میلی متری (مناسب برای خانواده سمند، سورن و دنا)	بوش	1.400.000
	ایساکو	1.600.000
شمع موتور XU7 بنزینی و گازسوز و موتور TU3JP با گپ 0.9 میلی متری (مناسب برای رنو تندر، پژو آردی، سمند، پژو پارس)	بوش	2.000.000
	اکیوم	1.600.000
	ایساکو	1.000.000
	دنسو	2.200.000
دست کامل وایر شمع موتور XU7 (مناسب برای رنو تندر، پژو آردی، سمند، پژو پارس)	پرتوتاب	1.450.000
	ایساکو	1.000.000
شمع موتور XU7P بنزینی و گازسوز (مناسب برای سمند، پژو پارس)		800.000
دست کامل وایر شمع موتور XU7P (مناسب برای سمند، پژو پارس)		برند ایساکو: 900.000

 

اجرت تعویض شمع و وایر

لازم به ذکر است اجرت تعویض شمع و وایر پراید و دیگر خودروها مانند سمند، پژو 405، 206 تیپ دو و… به طور متوسط برابر 500 تا 700 هزار تومان است که باید در هزینه تعویض شمع 206 تیپ دو و نیز هزینه تعویض شمع و وایر پراید لحاظ شود. همچنین در تعویض شمع سمندEF7 ، پژو 405 و انواع 206 و پارس نیز با چنین اجرتی مواجه خواهید بود. اجرت تعویض شمع و وایر دناپلاس، ریو، ساندرو هم ممکن است تا یک میلیون تومان در سال 1405 برسد که به هزینه خرید شمع و وایر اضافه می‌شود. برای خودروهای خارجی ممکن است اجرت تعویض شمع و وایر به حدود 1.100 تا 2.500 هزار تومان هم برسد. 

 

شمع خودرو چیست؟

شمع خودرو قطعه‌ای کوچک است که در انتهای سیلندر یا روی سرسیلندر خودرو واقع شده است. موتور‌های احتراق داخلی برای عملکرد صحیح به سه رکن اصلی اکسیژن، سوخت و حرارت نیاز دارند. وظیفه شمع این است که در زمان فشردگی بخار بنزین در انتهای سیلندر، با ایجاد جرقه و انفجار بنزین درون سیلندر، حرارت و انرژی لازم برای به حرکت درآمدن خودرو را فراهم ‌کند.

انرژی لازم برای جرقه‌زدن شمع، از باتری خودرو تأمین می‌شود. در واقع، شمع انرژی الکتریکی باتری را که با حرکات متناوب دلکو به محفظه‌ احتراق حاوی مخلوط سوخت و گاز رسیده است، مشتعل و انرژی گرمایی موردنیاز موتور برای حرکت را تأمین می‌کند. هرچه جرقه شمع قوی‌تر باشد، عمل احتراق بهتر صورت می‌گیرد. ازاین‌رو بر اساس نوع موتور خودرو، برای هر سیلندر از یک یا دو شمع استفاده می‌شود. از سوی دیگر، عدم کارکرد خوب و صحیح شمع، موجب احتراق ناقص و استهلاک موتور و سایر قطعات می‌شود.

 

اجزای شمع خودرو

شمع خودرو از اجزای مختلفی ساخته‌ شده است که تک‌تک این اجزا، بر نحوه عملکرد آن تأثیرگذار هستند. موارد زیر، اجزای شمع خودرو هستند:

ترمینال شمع

بالاترین قسمت شمع که به قسمت عایق متصل است، ترمینال شمع نامیده می‌شود و وظیفه آن، انتقال جریان ولتاژ بالا از وایر شمع به الکترود مرکزی است.

عایق سرامیکی

ازآن‌جایی‌که پایین عایق به داخل محفظه احتراق می‌رود، جنس این عایق آلومین یا اکسید آلومینیوم AL203 با خلوص بالا است. ویژگی‌های این عایق، مقاومت بالا در برابر حرارت، مقاومت مکانیکی، عایق‌بندی عالی و هدایت حرارتی در دمای بالا است. به دلیل بهبود وضعیت عایق‌بندی ترمینال اصلی و الکترود مرکزی شمع، پس از فشرده‌کردن عایق سرامیکی، سطح خارجی آن با لعاب شیشه پوشانده می‌شود. این لعاب شیشه‌ای، تمامی منافذ را می‌پوشاند و ضمن ممانعت از نفوذ رطوبت و کثیفی، از افت ولتاژ نیز جلوگیری می‌کند. مقاومت این عایق سرامیکی تا دمای 1200 درجه سانتی‌گراد است.

بدنه‌ شمع

بدنه شمع که از فولاد ساخته شده است، وظیفه اتصال مستحکم شمع به بدنه سرسیلندر را بر عهده دارد. بدنه شمع از قسمت بالا با آچار‌خور و از پایین به‌وسیله رزوه با دیگر اجزای شمع درگیر است.

الکترود مرکزی

وظیفه الکترود مرکزی، انتقال نیروی الکتریسیته از ترمینال تا محفظه‌ احتراق است. الکترود مرکزی که با نام الکترود مثبت نیز شناخته می‌شود، باید مقاومت حرارتی بالا و رسانای الکتریسیته‌ خوبی داشته باشد.

الکترود منفی

الکترود منفی که به آن الکترود کناری نیز گفته می‌شود، به شکل زائده‌ای به انتهای پایه بدنه شمع متصل است. به طور معمول، جنس الکترود منفی از آلیاژ نیکل-کروم است و تعداد آن در شمع‌های مختلف متفاوت است.

گپ

به فاصله میان الکترود مرکزی و الکترود منفی، گپ یا شکاف جرقه گفته می‌شود. این فاصله باید بر اساس نیاز‌های موتور و بسیار دقیق تنظیم شود؛ اما به‌ صورت کلی، هرچه فاصله بین دو الکترود بیشتر باشد، عمل جرقه‌زنی شمع بهتر صورت می‌گیرد

انواع شمع خودرو

دسته‌بندی شمع‌ها بر اساس عوامل و شاخص‌های متفاوتی صورت می‌گیرد که به شرح زیر است:

دسته‌بندی شمع بر اساس جنس هسته آن

الکترود شمع با توجه به کاربرد شمع، از آلیاژ‌های مختلفی ساخته می‌شود. طبیعتاً ازآن‌جایی‌که این الکترود در معرض حرارت بالایی قرار دارد، باید از جنسی مقاوم در برابر حرارت ساخته شود.

شمع‌های مسی

در برخی شمع‌ها، هسته اصلی از مس یا نیکل ساخته می‌شود که روکشی از جنس کروم، سیلیکون  یا منگنز دارد. این نوع شمع‌ها، عمومیت و محبوبیت بیشتری میان مصرف‌کنندگان دارند و نسبت به سایر شمع‌ها ارزان‌تر هستند.

شمع‌های پلاتینیوم

در شمع‌های پلاتینیومی، هسته اصلی را از جنس پلاتین می‌سازند. پلاتین رسانایی بیشتری نسبت به مس دارد اما درعین‌حال قیمت بالایی نیز دارد و قیمت شمع‌های پلاتینی معمولاً، 2 تا 3 برابر بیشتر از شمع‌های مسی است. از سوی دیگر این فلز مقاومت بیشتری در مقابل پوسیدگی دارد و به همین علت شمع‌های پلاتینیومی نسبت به شمع‌های مسی دوام بیشتری نیز دارند که از این نظر مقرون به‌صرفه‌تر به ‌نظر می‌آیند.

شمع‌های ایریدیومی

شمع‌های ایریدیومی، انواع دیگری از شمع‌ها هستند که علی‌رغم هم‌خانواده‌بودن ایریدیوم و پلاتینیوم از نظر علم شیمی، نسبت به شمع‌های پلاتینی طول عمر بیشتری دارند. قیمت این شمع‌ها حدوداً 2 تا 3 برابر شمع‌های پلاتینی است؛ اما از لحاظ دوام، تقریباً 4 برابر بیشتر عمر می‌کنند. شمع‌های ایریدیومی گران و البته کمیاب هستند.

دسته‌بندی شمع بر اساس کد حرارتی

شمع‌ها با توجه به عملکرد و دمای احتراق متفاوت موتور‌ها به چند دسته تقسیم می‌شوند. این تقسیم‌بندی بر اساس میزان حرارت موجود در شمع در آخرین مرحله صورت می‌گیرد. میزان مقاومت هر شمع در برابر حرارت با شاخص بازه‌ حرارتی شمع مشخص می‌شود که عوامل متعددی در تعیین این کد دخیل هستند. طول و مساحت پایه‌ شمع و هم‌چنین ساختار الکترود مثبت و قدرت هدایت حرارتی آن، از جمله عوامل مؤثر بر بازه‌ حرارتی شمع هستند.

انتخاب نامناسب شمع بر اساس کد حرارتی اشتباه، یکی تز دلایل خرابی شمع خودرو است. دسته‌بندی شمع‌ها بر اساس این شاخص به‌صورت زیر است.

شمع گرم (Hot Spark Plug)

این شمع‌‌ها که در بازار به شمع‌های پایه‌بلند معروف هستند، در مقایسه با شمع‌های سرد، مدت بیشتری گرما را در خود نگه می‌دارند و انتقال حرارت کمتری دارند. ازآنجایی‌که شمع‌های گرم، گرمای احتراق را بیشتر حفظ می‌کنند، درنتیجه بیشتر در معرض حرارت قرار دارند. این شمع‌ها مناسب موتورهای دور پایین و اصطلاحاً سردکارکرد هستند تا از طریق حفظ گرما، از تشکیل رسوبات ناشی از احتراق روی الکترودها جلوگیری کنند.

شمع سرد (Cold Spark Plug)

شمع‌های سرد پایه کوتاه‌تری دارند و با نام شمع‌های پایه‌کوتاه نیز شناخته می‌شوند. در این شمع‌ها، انتقال گرما به دلیل پایه کوتاه سریع‌تر انجام می‌شود و نسبت به شمع‌‌های گرم حرارت کمتری دارند. حرارت کمتر و سرد بودن این نوع شمع‌ها، از احتراق زودهنگام جلوگیری می‌کند و مناسب موتورهایی با دمای بالا مانند پژو 206 هستند.

 

شمع سرد بخریم یا گرم؟

انتخاب شمع خودرو، امری کاملاً تخصصی است که بر اساس اطلاعات فنی خودرو صورت می‌گیرد. مثلاً شمع خودرویی شهری که اکثراً در ترافیک و با دور پایین در حال کار است، با شمع خودرویی که همیشه موتور آن با دور بالا درحرکت است، تفاوت دارد. در دفترچه ‌راهنمای هر خودرو، شمع استاندارد هر خودرو درج‌شده است. به همین دلیل، توصیه می‌شود پیش از خرید شمع جدید حتما به دفترچه راهنمای خودرو مراجعه کنید.

در جدول زیر شمع مناسب برخی از خودرو‌های داخلی را مشاهده می‌کنید:

نام خودرو و نوع موتور	نوع شمع مصرفی
سمند، پارس، پژو 405 (موتور XU7)	انواع شمع‌های گرم
پژو 206 تیپ 2 و 3 (موتور TU3)	Bosch R6 یا Denso اکیوم (Eyquem)، ال زد  LZ
پژو 206 تیپ 5 و 6 و رانا (موتور TU5)	Bosch بلند یا اکیوم (Eyquem)-اچ-زد HZ
تندر 90 – لوگان	Champion/بوش/NGK
پراید-انژکتوری	انواع شمع‌های گرم
مزدا 1600-2000 کاربراتور	ایریدیوم پاور IW16 یا دنسو سوپر W16EX-U
مزدا 1600-2000 انژکتور	ایریدیوم پاور IK16 یا دنسو سوپر W16PR-U
مزدا GLX323 و مزدا FL323	ایریدیوم پاور IK16 یا دنسو سوپر W16PR-U11
مزدا 3	ایریدیوم پاور IKH20 یا دنسو سوپر W16HR-U11
مگان	ایریدیوم پاور IK20 یا دنسو سوپر K20PR-U
ام وی ام	ایریدیوم پاور IK16 یا دنسو سوپر K16PR-U
پژو 206 1400I	ایریدیوم پاور IK20 یا دنسو سوپر K20PR-U
پژو 206 1600I	ایریدیوم پاور IKH20 یا دنسو سوپر K20HR-U11
پارس (پرشیا)	ایریدیوم پاور IK20 یا دنسو سوپر K20PR-U
سمند	ایریدیوم پاور IK20 یا دنسو سوپر K20PR-U
L90	ایریدیوم پاور IK20 یا دنسو سوپر K20PR-U
پژو پارس (پرشیا)	MFK پایه کوتاه تک پلاتین با آلیاژ نیکل ساخت کشور ژاپن با کد فنی 6962- BKR6E
پژو 206 تیپ 2 و 3	پلاتینی، پایه کوتاه، سرد (انواع برندهای بوش/اکیوم/NGK و …)
سمند و سمند EF7	پلاتینی، پایه کوتاه، سرد انواع برندهای بوش/اکیوم/NGK و …

 

برند‌های معتبر شمع خودرو

بوش BOSCH آلمان، ان جی کا NGK ژاپن، اکیوم EYQUEM فرانسه و دنسو DENSO ژاپن از برندهای معتبر خارجی موجود در بازار هستند و در میان شرکت‌های ایرانی نیز می‌توان به شمع نور ایران اشاره کرد.

 

طول عمر شمع خودرو

طول عمر شمع خودرو بر اساس نوع آن، متفاوت است. شمع‌های پلاتینیومی و همان‌طور که اشاره شد عمر طولانی‌تری دارند و شمع‌های مسی طول عمر کمتری دارند.

طول عمر شمع، موضوع مهمی است که نباید به آن بی‌توجه بود. شمع موتوری که به پایان کارکرد خود نزدیک شده و ضعیف شده است، در نحوه روشن‌شدن، استهلاک، میزان گرم‌کردن موتور و مصرف سوخت خودرو تأثیرگذار است.

 

چه موقع باید شمع خودرو را تعویض کنیم؟

کارخانه‌های سازنده شمع‌های رایج در بازار، عموماً بازه 15 تا 20 هزار کیلومتر را برای تعویض شمع مناسب می‌دانند. از سوی دیگر، از طریق بررسی و مشاهده موارد زیر نیز می‌توان زمان تعویض شمع‌ را تشخیص داد:

• جرقه زدن‌نامنظم
• استارت مشکل‌دار
• شتاب کم خودرو
• احتراق ناقص و دود آبی‌رنگ اگزوز
• لرزش موتور در دور پایین

 

سخن پایانی

بر اساس آن‌چه در طول این مقاله به آن اشاره شد، شمع خودرو تأثیر و اهمیت زیادی بر نحوه کارایی و راندمان موتور خودرو دارد و یکی از موارد مهمی است که در سرویس دوره‌ای خودرو باید بررسی شود. عملکرد نامناسب شمع، علاوه بر ایجاد آسیب‌ها و مشکلات جدی برای موتور‌، منجر به افزایش مصرف سوخت و آلایندگی می‌شود.