رئیس شورای سیاستگزاری روزنامه دنیای خودرو در این باره نوشت :
با نگاهی گذرا به فهرست کالاهای متبادله بین ایران و جمهوری خلق چین در اوایل دهه ۵۰ خورشیدی درمییابیم که بیشتر کالاهای صادره از ایران به آن کشور رنگ و بوی صنعتی داشت؛ مانند اتوبوسهای بنز نسل ۳۰۲ و یا برخی ماشینآلات کشاورزی و محصولات صنعتی و … . درمقابل کالاهای چینی محصولات کشاورزی و مواداولیه رشتههای گوناگون تولیدی بود.
البته در این نوشته چون هدف اصلی فراوردههای خودرویی است، یادآور میشویم که همان محصولات صادرات خودرویی ما هم عمدتا مونتاژی بود و نه طراحی و تولید داخلی.
حالا پس از ۵ دهه صنعتخودرو چین قلههای توسعه را یکی پس از دیگری فتح کرده و حتی بسیاری از کشورهای صاحبنام در صنعتخودرو جهان را پشت سر نهاده است. درمقابل ایران وابستگیهایش در این صنعت به کشوری مانند چین روزبهروز بیشتر شده و میشود و این بهترین شاهد مثال در نوع نگرش به علل درک و فهم و دلایل عقبماندگی صنعتخودرو بین دو کشور است.
عملکرد ما در زمینه صنعتخودرو بهگونهای بود که حاصل آن وضعیت فعلی ماست و حتی نشانههای صنعتزدایی را هم میتوان در آن دید که نمونه بارز آن مکانیزم اختصاص ارز بهواحدهای خودروساز است و متاسفانه بهگونهای درآمد که سهام شرکتهای بعضی از خودروسازان زیانده را روی دست میبرند؛ درحالی که در دنیا چنین سابقهای ندارد!!
چیست اسرار خودروساز شدن
فهم آن بهر ما میسر نیست؟
پس چرا بعد نیم قرن تمام
مات این عرصهایم مقصر کیست؟
حدود ۵۰ سال است که به کژراهه میرویم و آن را تکرار کرده و ادامه میدهیم و مصداق این ضربالمثل «ترقی معکوس کردهایم» شدهایم و بهرغم دیدن نتایج آن به عیان همچنان اصرار بر آزمودن آزمودهها داریم؛ درحالی که کشورهای دیگر با سرعت برق و باد و بدون فرصتسوزی مراحل توسعه را میپیمایند!
با بحثهایی که اخیرا در گوشه و کنار کشور بین مسئولان سیاستگزار صنعتی برگزار میشود همه نشانگر آن است که قصد تکرار آزمودن خطاهای گذشته را داریم!!
معلوم نیست تاریخ درباره صنعتخودرو ما چه قضاوت خواهد کرد؟ قطعا خواهد گفت و نوشت: صنعتی داشتیم که بهدست بخشخصوصی ایجاد شده بود و بعدها بنابر ضرورت انقلاب آن را دولتی کردیم. اما پس از حدود ۵۰ سال بهدنبال چارهجویی برای یافتن بهترین راهحل خصوصیسازی هستیم.
ما که از تکرار و تکرار خسته شدهایم و منتظر قضاوت تاریخ هستیم. نگارنده با نگرانی تفالی هم به دیوان حضرت حافظ زد که جان کلام را فرموده بود:
نشان عهد و وفا نیست در تبسم گل
بنال بلبل بیدل که جای فریاد است
